میعانات گازی

میعانات گاز طبیعی، کاندنسیت یا “condensate”، هیدروکربن های مایعی هستند که همراه با گاز طبیعی از مخازن زیرزمینی تولید می شوند. هنگامی که گاز طبیعی استخراج می شود، اغلب حاوی مخلوطی از متان (جزء اصلی گاز طبیعی) همراه با هیدروکربن های سنگین تر مانند اتان، پروپان، بوتان و پنتان است. این هیدروکربن‌های سنگین‌تر به دلیل فشار و دمای بالا به صورت گازی در زیر زمین هستند، اما با رساندن گاز به سطح و کاهش فشار، متراکم می‌شوند و به حالت مایع تبدیل می‌شوند. میعانات گاز طبیعی، معمولاً از مخلوطی از این هیدروکربن‌های سنگین‌تر تشکیل شده‌اند و بسته به مخزن خاصی که از آن تولید می‌شوند، از نظر ترکیب متفاوت هستند. رنگ آنها اغلب شفاف یا کمی مایل به زرد است و در مقایسه با نفت خام چگالی کمتری دارند.

اهمیت اقتصادی و مزایای میعانات گازی

تفاوت مایعات گازی و میعانات گازی

مایعات گازی (Gas Liquids) و میعانات گازی (Gas Condensates) اغلب به طور اشتباه به جای یکدیگر استفاده می‌شوند، اما واقعاً دو مفهوم متفاوتی را نشان می‌دهند. مایعات گازی به مخلوطی از هیدروکربن‌ها اشاره دارد که در فشار بالا و دمای پایین از گازهای طبیعی یا گازهای صنعتی جدا شده‌اند. این هیدروکربن‌ها از جمله اتان، پروپان، بوتان، و پنتان می‌باشند. در حالیکه میعانات گازی به مایعاتی اشاره دارند که در نتیجه‌ی فرآیند کاندنساسیون گازهای طبیعی یا گازهای صنعتی تولید می‌شوند. مایعات گازی همچون میعانات، معمولاً در تولید و تجارت مواد شیمیایی و پتروشیمیایی بکار می‌روند.

نفتا و میعانات گازی، دو ماده مختلف با منشأ، ترکیب شیمیایی، و کاربردهای متفاوت هستند. نفتا، به عنوان یک محصول جانبی در  پالایشگاه‌ها و واحدهای پالایش نفت تولید می‌شود و از ترکیبات مختلف هیدروکربن‌ها با وزن مولکولی متوسط ​​تشکیل شده است؛ در حالی که کاندنسیت شامل هیدروکربن‌های سبک‌تر از نفتا هستند که از مخازن زیرزمینی گاز طبیعی استخراج می‌شود.

کاربردهای کاندنسیت

میعانات گازی، به عنوان یکی از محصولات اصلی صنعت نفت و گاز، در بسیاری از صنایع و کاربردها مورد استفاده قرار می‌گیرند. برخی از موارد مصرف مهم میعانات گازی عبارتند از:

• تولید سوخت:

کاندنسیت، به عنوان مواد اولیه برای تولید سوخت‌های مختلف مانند بنزین، دیزل، جت فول، و نفت خام استفاده می‌شوند. این سوخت‌ها برای حمل و نقل، تولید انرژی، و استفاده در صنایع مختلف استفاده می‌شوند.

• صنایع پتروشیمی:

این میعانات عنوان مواد اولیه برای تولید محصولات پتروشیمیایی مورد استفاده قرار می‌گیرند. تبدیل میعانات گازی به محصول از طریق فرآیندهای پتروشیمی، به تولید پلاستیک‌ها، رزین‌ها، صابون‌ها، لاستیک‌ها، و محصولات دیگر منجر می شود.

• گرمایش و سوخت:

یکی از کاربردهای کاندنسیت، برای گرمایش خانه‌ها، ساختمان‌ها، و صنایع استفاده می‌شوند. آنها به عنوان سوخت در دستگاه‌های گرمایشی و آبگرمکن‌ها به کار می‌روند.

• صنایع تبدیلی و تکمیلی:

این میعانات به عنوان مواد اولیه در بسیاری از صنایع تبدیلی و تکمیلی مورد استفاده قرار می‌گیرند. از جمله این صنایع می‌توان به تولید لوازم خانگی، لوازم الکتریکی، و محصولات الکترونیکی اشاره کرد.

• استفاده در صنایع نساجی و رنگرزی:

برخی از این میعانات به عنوان حلال در فرآیندهای رنگرزی و نساجی استفاده می‌شوند.

• مواد مختلف در کاربردهای خانگی:

از این هیدروکربن در تهیه مواد شوینده، اسپری‌های ضدعفونی‌کننده، و مواد بهداشتی نیز استفاده می‌شوند.

• تولید انرژی:

برخی از انواع کاندنسیت، به عنوان سوخت در دستگاه‌های تولید انرژی مانند توربین‌های گازی و موتورهای احتراق داخلی استفاده می‌شوند.

انواع میعانات گازی

میعانات گاز طبیعی، بسته به تشکیلات زمین شناسی خاصی که از آن استخراج می شوند، می توانند از نظر ترکیب بسیار متفاوت باشند. با این حال، آنها معمولاً از مخلوطی از هیدروکربن‌ها تشکیل می‌شوند که عمدتاً مولکول‌های سنگین‌تر از متان (جزء اصلی گاز طبیعی) هستند که در زیر زمین به شکل گاز هستند؛ اما در شرایط سطح به حالت مایع متراکم می‌شوند. این هیدروکربن ها ممکن است شامل اتان، پروپان، بوتان، پنتان و ترکیبات با وزن مولکولی بالاتر باشند.

در حالی که میعانات گاز طبیعی به طور کلی خواص مشابهی دارند، می توان آنها را بر اساس ترکیب و ویژگی هایشان به چند نوع دسته بندی کرد:

1. میعانات سبک:

این میعانات، حاوی نسبت بیشتری از هیدروکربن های سبک تر مانند اتان و پروپان هستند. آنها اغلب شفاف تر هستند و در مقایسه با میعانات سنگین تر، چگالی کمتری دارند. میعانات سبک معمولاً به عنوان مواد اولیه برای تولید پتروشیمی یا به عنوان رقیق کننده در استخراج ماسه های نفتی استفاده می شود.

2. میعانات متوسط:

میعانات متوسط حاوی مخلوط متعادلی از هیدروکربن ها از جمله اتان، پروپان، بوتان و پنتان هستند. آنها همچنین ممکن است حاوی برخی از بخش های سنگین تر باشند. میعانات متوسط معمولاً در تولید سوخت، به ویژه برای مخلوط کردن بنزین استفاده می شود.

3. میعانات سنگین:

این میعانات حاوی نسبت بیشتری از هیدروکربن های سنگین تر مانند بوتان، پنتان و سایر ترکیبات با وزن مولکولی بالاتر هستند. در مقایسه با میعانات سبک تر، چگالی و ویسکوزیته بالاتری دارند. میعانات سنگین، اغلب در تولید سوخت و تولید پتروشیمی استفاده می شود، جایی که مواد اولیه با ارزشی را برای فرآیندهای مختلف صنعتی فراهم می کند.

4. میعانات ترش:

میعانات ترش حاوی ترکیبات گوگردی مانند سولفید هیدروژن (H2S) و مرکاپتان هستند که بوی نامطبوعی به آنها می دهد. گوگردزدایی از میعانات گازی باید قبل از استفاده از میعانات در کاربردهای پایین دست انجام شود. میعانات ترش معمولاً در مخازن گاز طبیعی حاوی سازندهای غنی از گوگرد یافت می شوند.