محصول و کاربردها
کاربردهای فلدسپات
- صنایع سرامیک و کاشی: به عنوان مادهای که مقاومت و سختی محصولات را بالا میبرد.
- شیشهسازی: به عنوان یک منبع آلومینا و پتاسیم یا سدیم که به شفافیت و مقاومت شیشه کمک میکند.
- ساختمانسازی: در ساخت سیمان و بتن گاهی استفاده میشود.
- صنایع رنگسازی: به عنوان پرکننده در رنگها به کار میرود.
کاربرد فلدسپات کلسیک (کلسیمدار) عمدتاً در موارد زیر است:
- صنعت سرامیک و کاشیسازی:
به عنوان شار (جوشدهنده) استفاده میشود تا دمای ذوب مواد را کاهش بده و باعث بهبود کیفیت و استحکام محصول نهایی شود. - شیشهسازی:
در تولید شیشه به کار میرود تا نقطه ذوب شیشه را کاهش دهد و شیشهای با شفافیت و مقاومت مطلوب ایجاد کند. - صنعت رنگ و پوششها:
به عنوان ماده پرکننده و بهبود دهنده خواص فیزیکی رنگها کاربرد دارد. - صنعت پلاستیک و لاستیک:
به عنوان ماده پرکننده برای بهبود خصوصیات مکانیکی و شیمیایی محصولات. - کودهای کشاورزی:
در برخی ترکیبات کودها به دلیل دارا بودن کلسیم استفاده میشود. - صنعت سرامیک و کاشیسازی
در این صنعت، فلدسپات کلسیک به عنوان شار استفاده میشه. شار یعنی مادهای که باعث کاهش دمای ذوب مواد دیگه میشه. وقتی فلدسپات کلسیک اضافه میشه، دمای ذوب ترکیبات سرامیکی پایین میآد و باعث میشه که مواد بهتر ذوب و به هم بچسبن. این موضوع باعث میشه سرامیک یا کاشی تولید شده، مقاومتر و یکنواختتر بشه. همچنین فلدسپات کلسیک به کاهش تخلخل و افزایش سختی کمک میکنه.
- شیشهسازی
در شیشهسازی، هدف اصلی کاهش دمای ذوب و بهبود خواص شیشه است. فلدسپات کلسیک به شیشه کمک میکنه که هم شفافتر باشه و هم مقاومت مکانیکی و شیمیایی بهتری داشته باشه. وجود کلسیم باعث میشه شیشه مقاومتر به ضربه و حرارت بشه و همچنین از تغییر شکل و ترک خوردن جلوگیری کنه.
- صنعت رنگ و پوششها
فلدسپات کلسیک در رنگها و پوششها به عنوان ماده پرکننده استفاده میشه. این پرکنندهها باعث میشن رنگ از نظر اقتصادی به صرفهتر بشه چون حجم رنگ رو افزایش میدن بدون اینکه هزینه زیادی داشته باشن. همچنین میتونن به بهبود مقاومت رنگ نسبت به عوامل جوی، چسبندگی بهتر به سطح، و افزایش دوام رنگ کمک کنن.
- صنعت پلاستیک و لاستیک
در این صنایع، فلدسپات کلسیک به عنوان پرکننده و تقویتکننده کاربرد داره. اضافه کردن این ماده باعث میشه محصولات پلاستیکی و لاستیکی از نظر مقاومت مکانیکی، سختی و ثبات حرارتی بهبود پیدا کنن. همچنین هزینه تولید کاهش پیدا میکنه چون جایگزین بخشی از مواد اصلی میشه.
- کودهای کشاورزی
کلسیم یکی از عناصر ضروری برای رشد گیاهانه و فلدسپات کلسیک به عنوان منبع کلسیم در بعضی کودها استفاده میشه. کلسیم باعث بهبود ساختار خاک، افزایش مقاومت گیاه به بیماریها و بهبود کیفیت محصول میشه.
آنالیز معمول یک نمونه استاندارد از فلدسپات کلسیک (کلسیمدار) معمولاً شامل ترکیبات اصلی زیر هست:
| ترکیب شیمیایی | درصد وزنی معمولی (%) |
| SiO₂ سیلیکات | 60-65 |
| Al₂O₃ آلومینا | 18-22 |
| CaO اکسید کلسیم | 7-12 |
| Na₂O اکسید سدیم | 1-3 |
| K₂O اکسید پتاسیم | 0-1 |
| Fe₂O₃ اکسید آهن | 0.5-1.5 |
در مورد CaO اکسید کلسیم
در فلدسپات کلسیک، مقدار CaO معمولاً بین 7 تا 12 درصد است. مقدار کلسیم در این محدوده به عنوان شاخص اصلی فلدسپات کلسیمدار بودن آن شناخته میشود.
کاربردهای فلدسپات سدیک (Sodium Feldspar) شامل موارد زیر میشود:
- صنایع سرامیک و چینیسازی
- به عنوان یک مادهی اصلی در تولید سرامیکهای پرسلان و کاشی
- کمک به کاهش دمای پخت و بهبود شفافیت و سختی محصولات
- صنایع شیشهسازی
- به عنوان منبع سدیم و آلومینیوم در تولید شیشه
- بهبود خاصیت شفافیت و افزایش مقاومت حرارتی شیشه
- صنایع لعابسازی
- به عنوان ماده اصلی لعابها جهت ایجاد سطح صاف و براق
- کمک به بهبود چسبندگی و مقاومت لعاب
- صنایع رنگ و پلاستیک
- به عنوان پرکننده (Filler) در تولید رنگها و پلاستیکها برای افزایش مقاومت و کاهش هزینهها
- صنایع ریختهگری
- به عنوان جزء ماسههای قالبگیری در ریختهگری فلزات به خاطر مقاومت حرارتی بالا و خواص شیمیایی مناسب
آنالیز استاندارد فلدسپات سدیک (Sodium Feldspar)
| مشخصه | مقدار استاندارد معمول |
| فرمول شیمیایی | NaAlSi3O8 |
| SiO2 سیلیسیم دیاکسید | 65-72% |
| Al2O3 آلومینا | 18-20% |
| Na2O اکسید سدیم | 8-11% |
| K2O اکسید پتاسیم | کمتر از 0.2% |
| Fe2O3 اکسید آهن | کمتر از 0.2% |
| CaO اکسید کلسیم | کمتر از 0.2% |
کاربردهای فلدسپات پتاسیک (Potassium Feldspar) عبارتاند از:
- صنایع سرامیک و کاشیسازی
- یکی از مهمترین مواد اولیه در تولید سرامیکهای لعابی و بدنه کاشی
- کمک به ذوب بهتر مواد و کاهش دمای پخت
- بهبود استحکام و شفافیت محصول نهایی
- صنایع شیشهسازی
- به عنوان منبع پتاسیم و آلومینیوم در تولید انواع شیشهها
- بهبود مقاومت حرارتی و شفافیت شیشه
- صنایع رنگ و پلاستیک
- استفاده به عنوان پرکننده (Filler) برای افزایش مقاومت مکانیکی و کاهش هزینهها
- بهبود کیفیت سطح و دوام محصولات
- کشاورزی
- به عنوان منبع پتاسیم در کودهای معدنی (مخصوصاً در خاکهایی که کمبود پتاسیم دارند)
- صنایع ریختهگری
- به عنوان بخشی از ماسه قالبگیری، به خاطر مقاومت حرارتی و خواص شیمیایی مناسب
آنالیز استاندارد فلدسپات پتاسیک (Potassium Feldspar)
| مشخصه | مقدار استاندارد معمول |
| فرمول شیمیایی | KAlSi3O8 |
| SiO2 (سیلیسیم دیاکسید) | 65-70% |
| Al2O3 (آلومینا) | 18-20% |
| K2O (اکسید پتاسیم) | 10-12% |
| Na2O (اکسید سدیم) | کمتر از 0.5% |
| Fe2O3 (اکسید آهن) | کمتر از 0.3% |
| CaO (اکسید کلسیم) | کمتر از 0.3% |